Osmaniye ovasında hasat başladığında aynı soru dönüp dolaşıp geliyor: "Şu traktörü kendim sürsem mi, taşıtsam mı?" Cevap duyguya göre değil, dört kaleme bakılarak verilir. Bu yazı, o dört kalemi açıyor.
1. Lastik
Traktör lastiği, üzerindeki iri dişlerle toprakta tutunmak için tasarlanmıştır. Asfaltta ise bu dişler yuvarlanma yüzeyi olarak çalışır ve hızla aşınır. Bir traktör lastiği takımının fiyatı düşünüldüğünde, asfaltta yapılan her yüz kilometre gözle görülmeyen ama gerçek bir maliyet üretir. Ön lastikleri dar olan modellerde aşınma daha da belirgindir.
2. Zaman
Traktörün karayolundaki gerçekçi ortalama hızı 25-30 km/s civarında. Kadirli'den Osmaniye merkeze gitmek bu hızla bir buçuk saati bulur; Sumbas'tan çıkarsanız iki saate yaklaşır. Aynı mesafeyi platformda taşımak, hem yükleme hem indirme dahil çok daha kısa sürer. Hasat döneminde bu saatler doğrudan iş demek.
3. Yakıt
Traktör motoru, karayolu hızında verimli çalışmak üzere tasarlanmamıştır. Uzun yolda düşük viteste yüksek devirde çalışır; yakıt tüketimi, aynı mesafeyi çeken bir platformlu araca göre yüksek olur. Tek başına belirleyici değil ama diğer kalemlerle toplandığında farkı büyütür.
4. Risk
Bu, hesapta en çok atlanan kalem. Traktör karayolunda diğer trafiğe göre çok yavaş. Arkanızda birikme olur, sabırsız sürücüler riskli sollamalar yapar. Alacakaranlıkta ve gece bu risk katlanır: traktörün arkadaki aydınlatması çoğu zaman zayıftır ve arkadan gelen sürücü hız farkını geç fark eder. Osmaniye ovasında traktörle ilgili kazaların önemli bir kısmı bu şekilde oluyor.
Ayrıca geniş yük meselesi var: biçerdöver başlığı, geniş pulluk ya da açık ekipmanla karayoluna çıkmak hem yasal olarak sorunlu hem de fiilen tehlikeli. Bu parçalar ayrı taşınmalı.
Peki eşik nerede?
Pratikte gördüğümüz eşik, 40-50 kilometre civarında. Bunun altındaki mesafelerde, özellikle yol boşsa ve gündüzse, sürmek makul olabilir. Bunun üstünde taşıtmak neredeyse her zaman toplamda daha ucuza gelir. Şu üç durumda ise mesafe ne olursa olsun taşıtmak doğrudur:
- Traktör arızalıysa ya da çalışmıyorsa
- Geniş ekipman takılıysa ve sökülemiyorsa
- Yol gece yapılacaksa
Traktör nasıl taşınır?
Platform yere yatırılır, traktör rampadan kontrollü hızla çıkarılır. Sonra vitese takılır, el freni çekilir ve ön ile arka akstan dört noktadan zincirle bağlanır. Zincir gergisi yola çıkmadan ve yolda bir kez daha kontrol edilir. Ön yükleyici (kepçe) varsa indirilir ve ayrıca sabitlenir; havada bırakılan kepçe yolda salınım yapar ve bağlamayı gevşetir.
Yükleme ve indirme için düz ve sağlam zemin şart. Gevşek toprakta platform yatırıldığında rampa açısı bozulur ve traktör çıkarken arka arka gitmeye başlar. Bu yüzden buluşma noktası seçerken tarla içi değil, yol kenarındaki sert zemin tercih edilir.
Telefonda ne söylemelisiniz?
- Traktörün markası ve yaklaşık tonajı
- Genişliği ve takılı ekipman var mı
- Çalışıyor mu, kendi gücüyle platforma çıkabilir mi
- Alınacak ve bırakılacak noktalar; zemin nasıl
Bu dört bilgi verildiğinde doğru ekipmanla ve doğru saatte geliriz. Verilmezse, olay yerinde eksik çıkabilir ve ikimiz de vakit kaybederiz.
Hasat döneminde randevu
Hasat haftalarında araç sürekli yolda. Acil olmayan taşıma işiniz varsa bir gün önceden haber verin; saat ayarlaması hem sizin hem bizim işimizi kolaylaştırıyor. Acil durumda yine arayın, sıraya göre en kısa sürede çıkarız.
Kadirli, Sumbas, Düziçi ve Osmaniye ovasında traktör taşıma için 0555 998 80 80.